چادر مشکی

 

بسم الله الرحمن الرحیم

درباره حجاب از جهات و زوایای گوناگون می توان سخن گفت. فلسفه و چرایی، چیستی و چگونگی، فواید، آسیب های بی حجابی، حد و اندازه، کیفیت و... مسائلی هستند که صحبت از حجاب را وسیع و گسترده می کنند.

اما شاید برای کسانی که موحد و معتقد به کلام وحی (قرآن کریم) هستند بیان چند آیه و عبارت از این کتاب آسمانی شریف کافی باشد برای تأمل و اندیشیدن در این باب و درک حقیقتی که هر انسانی با اندک رجوع به درون و فطرت خویش و با نگاهی منصفانه آن را درک و تأیید خواهد کرد.

قرآن کریم دستورالعمل زندگی بشر است. دستورالعملی که خالق بشر برای زندگی سعادتمند دنیوی و اخروی در دسترس بشر قرار داده است. همانگونه که به کارخانه سازنده هر وسیله و ماشینی اعتماد می کنیم و برای استفاده بهینه از آن وسیله به دفترچه راهنمای مصرف رجوع می کنیم،‌ شرط انصاف این است که برای زندگی خود و بهره مندی از این سرمایه که گرانبهاترین دارایی مان است، نیز به کتاب راهنمای بشری مراجعه کنیم.

 

چرا حجاب؟

پاسخ کلیدی و اصلی را به این سؤال قرآن کریم در آیه 53 سوره مبارکه احزاب به طور قاطع و در نهایت ایجاز بیان فرموده است. آنجا که در تشریح احکام میهمانی می فرماید که وقتی از زنان چیزی را درخواست می کنید، آن را از وراء و پشت حجاب بخواهید زیرا این باعث دور ماندن شما از وسوسه ها است و برای طهارت قلبهای شما و قلبهای آنان بهتر است: « وَ إِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَسْئَلُوهُنَّ مِن وَرَاءِ حِجَابٍ  ذَالِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ». البته این آیه درباره همسران پیامبر صلوات الله علیه و آله و مهمانی در خانه پیامبر صلوات الله علیه و آله نازل شده است و موضوع صحبتش همین است اما از آنجایی که خصوصیتی در آن افراد به طور ویژه نیست که بخواهیم مضمون آیه را صرفاً‌ مخصوص ایشان بدانیم و در ثانی زندگی پیامبر صلوات الله علیه و آله و سبک زندگی توصیه شده به ایشان الگوی تمام انسانهاست و ثالثاً مخاطب قرآن به نوعی تمام بشریت است، بنابراین خطاب این آیه به تمام مردان و زنان جامعه اسلامی است.

همچنین قرآن کریم در آیه 30 سوره مبارکه نور، به مردان و زنان توصیه می کند که چشمهای خود را از نگاه به نامحرم باز دارند و اگر نگاهشان به نامحرم افتاد، نگاه از او بگیرند و نگاه خیره و ممتد به نامحرم نداشته باشند. « قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّواْ مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَ یَحْفَظُواْ فُرُوجَهُمْ  ذَالِکَ أَزْکىَ‏ لَهُمْ  إِنَّ اللَّهَ خَبِیرُ  بِمَا یَصْنَعُون‏». طرف مقابل نگاه نکردن این است که فرد مقابل هم باید خود را از نگاه نامحرم بپوشاند و این یک ملازمه عقلی است. یعنی که نگاه به نامحرم حکم اول و ظاهری این کلام است و پوشاندن خود از نگاه نامحرم حکم دوم و کمی عمیق کلام است. راه پوشاندن خود از نامحرم هم چیزی نیست جز حجاب. در این آیه شریفه نیز تأکیید می شود که این حفظ حریم برای تزکیه و پاک بودن انسان بهتر است.

 

اشاره مستقیم به حجاب

اما اشاره مستقیم قرآن کریم به حجاب به طور خاص برای بانوان (با این توضیح که حجاب ویژه و مختص بانوان نیست و آقایان نیز ملزم به رعایت آن هستند همانگونه که آیاتی که در قبل آمد توصیه به هر دو گروه داشت اما اینجا به طور خاص سخن ما درباره حجاب بانوان است،‌ بنابراین به این آیه مراجعه می کنیم) در آیه 31 سوره مبارکه نور است که ضمن دستور به کنترل نگاه و حفظ پاکدامنی که در آیه قبل آمده و دوباره تکرار می شود که خود این تکرار نشانه اهمیت ویژه این موضوع است، به بانوان دستور می دهد که زینتهای خود را از نامحرمان بپوشانند مگر آن بخشی را که لاجرم نمایان خواهد شد و روسری های خود را به دور گردن و سینه خود بپوشانند، یعنی اینکه صرفاً پوشاندن موها که کارآیی اصلی و بدیهی روسری است،‌کافی نیست و باید بخش بیشتری از سر و گردن و حتی سینه ها را نیز با آن پوشاند. در ادامه نیز بعد از شمردن محارم (شوهر، پدر شوهر، پسر، پسر شوهر، برادر،‌ پسر برادر، پسر خواهر، زنان هم کیش، کسانی که فاقد حس جنسی هستند و کودکان) دستور می دهد که علاوه بر پوشاندن زینتها باید به گونه ای رفتار کرد که حتی نامحرم متوجه وجود آنها نشود، برای این دستور آخر از وسیله زینتی رایج در آن زمان نام می برد و می فرماید که پاهای خود را به گونه ای زمین نزنید که صدای زنیتها (خلخال) دیگران را متوجه وجود آنها کند و این یعنی دستور به نوعی سلوک و حضور در جامعه که هیچ گونه جلب توجهی برای نامحرم نداشته باشد. در پایان هم غرض از این دستورات را رسیدن به فلاح و رستگاری بیان می کند. « وَ قُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَرِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا  وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلىَ‏ جُیُوبِهِنَّ  وَ لَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ ءَابَائهِنَّ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائهِنَّ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنىِ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنىِ أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائهِنَّ أَوْ مَا مَلَکَتْ أَیْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِینَ غَیْرِ أُوْلىِ الْارْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِینَ لَمْ یَظْهَرُواْ عَلىَ‏ عَوْرَاتِ النِّسَاءِ  وَ لَا یَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِیُعْلَمَ مَا یُخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَّ  وَ تُوبُواْ إِلىَ اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکمُ‏ْ تُفْلِحُون‏».

 

چرا چادر؟

همیشه در بین جامعه انسانی چنین بوده که کسانی بیماردل هستند که موجب آزار و اذیت روحی و اهانتهای شخصیتی برای دیگران می شوند. یکی از راه های مؤثر در امان ماندن از چنین لطماتی فاصله گرفتن و اعلام برائت از این افراد است. قرآن کریم در آیه 59 سوره مبارکه احزاب به بانوان مؤمن دستور می دهد که برای در امان ماندن از چنین آزار و لطماتی، پناه ببرند به حجاب بیشتری نسبت به آنچه در جامعه رایج است، تا اینگونه به حفظ عفت شناخته شوند و از آسیب و گزند بیماردلان در امان بمانند. این آیه هم دستور به حجاب بیشتر دارد و هم یکی دیگر از دلایل چرایی و لزوم حجاب را بیان می کند. « یَأَیهُّا النَّبىِ‏ُّ قُل لّأِزْوَاجِکَ وَ بَنَاتِکَ وَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِن جَلَبِیبِهِنَّ  ذَالِکَ أَدْنىَ أَن یُعْرَفْنَ فَلَا یُؤْذَیْنَ  وَ کاَنَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِیمًا». خطاب این آیه علاوه بر زنان پیامبر به زنان مؤمن نیز هست و تأییدی است بر آنچه در ابتدا گفته شد که این قبیل آیات دستور و راهنما برای تمامی کسانی است که همت بر عمل به روش و سبک قرآنی و دینی دارند، نه صرفاً‌ خطاب به افرادی خاص. اما نکته دیگری که از این آیه به دست می آید آن است که کسانی که برای شخصیت خود شأنی بالا و والا قائل هستند به این آیه عمل خواهند کرد، زیرا آیه تعبیر زنان مؤمنین را به کار برده و نگفته زنان مسلمین که اگر آنگونه بود بر تمام زنان جامعه اسلامی واجب بود که حجاب بیشتر داشته باشند. آیه می فرماید که ای پیامبر به زنانت و دخترانت و زنان مؤمنین بگو که جلباب خود را پیش بکشند تا به این وسیله و به خاطر استفاده از جلباب به عفت شناخته شوند و مورد آزار قرار نگیرند.

با نگاهی به آنچه در کتاب های لغت درباره معنای جلباب آمده است متوجه می شویم که این لباس شباهت زیادی دارد به چادرهایی که امروزه زنان مسلمان در کشورهای مختلف با ملیت ها و قومیت های مختلف می پوشند. در تعریف جلباب گفته شده: لباسی وسیع و بزرگ که بزرگتر از خمار (روسری) و کوتاه تر از پیراهن است که زنان به سر می اندازند و باقی آن بر سینه و بدن می افتد و گفته شده جلباب چیزی است مانند ملحفه که به عنوان عبا و پوشاننده استفاده می شود. در روایات تاریخی آمده است که زنان در صدر اسلام چیزی شبیه روسری بلند تا اندازه ای که به زیر زانوان می رسید می پوشیدند ولی حضرت زهرا سلام الله علیها چیزی می پوشید که از پیراهن بلندتر بود و روی زمین کشیده می شد.

 

چرا مشکی؟

در روایات آمده است که وقتی آیه 59 سوره مبارکه احزاب نازل شد، زنان مؤمنین طوری از خانه بیرون می آمدند که گویی کلاغ سیاهند چون کیسه ای سیاه به خود پوشانده بودند که سر تا پایشان را می پوشانید. (کتاب الدرالمنثور، سیوطی از علمای اهل سنت، ج 5، ص 221؛ تفسیر المیزان، ذیل آیه مبارکه). به علاوه اینکه در رنگ مشکی خاصیتی هست که مانع جذب می شود،‌ یعنی ویژگی این رنگ اینچنین است که کمتر چشمها و توجه ها را به خود جلب می کند برعکس رنگهایی مثل قرمز یا نارنجی که معمولاً‌ در جاهایی که نیاز به دیده شدن دارند استفاده می شود و به یکی از نشانه های بین المللی امدادی تبدیل شده است.

 

از مجموع آنچه گفته شد به دست می آید که قرآن کریم به عنوان کلام الهی خواستار متصف شدن تمامی انسان ها،‌بانوان و آقایان به حجاب است و برای حجاب بانوان نیز ویژگی های خاص تری را مطرح کرده است. اما در طول تاریخ از صدر اسلام تا کنون دشمنان دین به هر روشی دست زده اند تا با احکام این شریعت آسمانی به مقابله برخاسته و دلدادگان اسلام را در پذیرش و انجام آن به تردید بیاندازند. از جمله این تلاشها هجمه و حمله گاه و بیگاه به حجاب است، به اصل آن و به مصادیق و نحوه اجرای آن. به عنوان نمونه یکی از تلاشهای امروزه این است که پوشش چادر و رنگ مشکی آن با نظریه های مختلف مورد شک و شبهه واقع شود. که مثلاً در صدر اسلام چنین پوششی نبوده و منظور قرآن از حجاب چنین چیزی نیست و اگر هم هست چرا به این رنگ و اینها توطئه بیگانگان است و... اما آیا حقیقتاً دشمن دین و متدینین و مؤمنین اگر بخواهد خللی در دین ایشان وارد کند، از راه توصیه دینی وارد می شود؟ دعوت می کند که این دستور دینی را انجام بده تا از خدا دور شوی؟ یا نه برعکس با القاء اینکه اصالت دستورات دینی مورد تردید است، سبک زندگی سعادتمندانه اسلامی را به خطر می اندازد؟ آیا می شود باور کرد که اصل چادر یا رنگ مشکی آن وارد شده از دسیسه های انگلیس است در حالیکه رنگ خیلی چیزهای دوست داشتنی مثل پرده خانه کعبه یا خیلی چیزهای مهم مثل جعبه امنیتی اطلاعات هواپیماها مشکی است؟

 

لوازم لوکس، سرویس چوب و مبلمان، لوازم صوتی و تصویری و الکترونیک (تلویزیون، لب تاب، گوشی موبایل و...)، لاک ناخن، چشم و ابروی یار، آرایش چشم و مژه و... که مشکی باشند، جذاب و زیبا هستند، اما حجاب و چادر بانوی مسلمان که مشکی باشد، دسیسه روباه پیر است و مایه افسردگی؟!


/ 0 نظر / 7 بازدید