فمنیسم در فیلم های تهمینه میلانی (2)

 

* تاریخچه فمینیسم

ریشه‌ی ظهور فمینیسم را شاید بتوان به مواردی چون رنسانس و تحولات بعد از عصر روشنگری و سپس انقلاب فرانسه و انقلاب صنعتی نسبت داد که مناسبات زن و مرد را در بعضی یا تمامی جهات مورد سئوال قرار داد. اصطلاح فمینیسم تا اواخر قرن نوزدهم وارد نظام واژگانی نشده بود. هر چند بسیار پیش از آن، برخی آثار در مورد حقوق زنان به رشته تحریر درآمده بود؛ با وجود بی‌عدالتی‌هایی که در روابط بین زن و مرد وجود داشته است، اما این بی‌عدالتی‌ها تا اواخر قرن نوزدهم باعث به وجود آمدن نهضتی اجتماعی و فراگیر نشده بود. اولین آثار فمینیستی را زنان در دهه 1630 نوشتند. ( کتاب زنان 29، فمینیسم دراندیشه پست مدرنیسم ، ص 8)

 

اقسام فمینیسم:

فمینیسم از نظر تاریخی به سه موج تقسیم می شود:

موج اول که مهم­ترین ویژگی آن توجه به دستیابی به حقوق مدنی و سیاسی برابر است. (فرهنگ واژه‌ها ، ص 427)

موج دوم که شعار محوری آن برابری کامل زن و مرد در تمامی زمینه‌های اجتماعی، روانی و فرهنگی است. (همان ، ص 428)

موج سوم با پذیرش این اصل که اساساً ستم‌های وارد بر زنان از ناحیه وجود فرهنگ مردسالاری است معتقد است برای نجات از این فرهنگ، باید با نگاه زنان به جهان نگریسته شود و از جهان تفسیری زنان ارائه شود. (همان ، ص 429)

  فمینیسم از نظر تئوری‌هایی که ارائه داده است و ترکیب با تئوری‌های دیگر انواع متفاوتی دارد، از جمله: «فمینیسم آزادی­خواه، فمینیسم مارکسیستی، فمینیسم سوسیالیستی، فمینیسم افراط‌گرا، فمینیسم اگزیستانسیالیست (وجودنگر) و فمینیسم پست­مدرن. (‌عریان کردن فمینیسم، ص 23) هر کدام از این انواع به جهت تفکری که ارائه می‌دهند فعالیت‌های متفاوت و اهداف مختلفی داشته و دارند؛ اما آنچه مسلم است اینکه غایت نهایی تمامی آن‌ها یک چیز است و آن زن­محوری و اصالت بخشیدن غیر واقعی، به زن است.

 

فمینیسم در ایران:

فمینیست‌های ایرانی دو دسته هستند: گروه اول مخالفانی‌اند که پس از انقلاب اسلامی به کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند و پس از تلاش از راه‌های مختلف برای ضربه‌زدن به رژیم حاکم به این نتیجه رسیده‌اند که محور دفاع از حقوق زنان راه مناسبی جهت نیل به اهدافشان است. بسیاری از این افراد را زنان ناکام در فعالیت‌ سیاسی که اکنون خارج از مرزهای ایران اسلامی هستند تشکیل می‌دهند.

گروه دوم نیروهای داخلی هستند که برخی از آنها تجربه‌ی مخالفت با رژیم سابق و حمایت از نظام جدید را دارند و بعضی از آنها در طیف زنان متدین و مذهبی جای می‌گیرند. (ر.ک: مسائل و مشکلات زنان ؛ اولویت‌ها و رویکردها ، ص 457و 458)

 

* فمینیسم و سینما

به طور کلی هنر از مؤثرترین وسایل ترویج تفکرات، تئور‌ی‌ها و... است. صاحبان مکاتب و جنبش­های مختلف در تمام دنیا برای القای مفاهیم ذهنی، آرمان‌ها و نفوذ در میان اقشار مختلف جوامع به خوبی از این وسیله استفاده می‌کنند و سینما بین هنرها یکی از پرنفوذ‌ترین و تأثیرگذارترین‌ها است که جهت انتقال مفاهیم با نهایت کارایی مورد استفاده و سوء استفاده‌ی صاحبان مکاتب و جنبش‌ها قرار می‌گیرد.

 

سینمای جهان:

در سینمای جهان و به طور خاص در هالیوود چنین استفاده‌ی ابزاری از هنر کاملاً مرسوم و مطلوب است زیرا هنرمندان در راستای اهداف سردمداران مملکتی و همگام با آنان به فعالیت هنری خود می پردازند. در نتیجه نحوی از سلطه تفکرات متفاوت از جمله فمینیستی به صورت غیر ملموس بر جهان حاکم می‌شود.

 

سینمای ایران:

در سینمای ایران نیز افرادی هستند که این روش را بکار می‌برند؛ البته نمی‌توان به طور مطلق برخی از آنها را فمینیست نامید بلکه ردپای فمینیسم در آثار این افراد گاهی به شکل جزئی و پراکنده ، وجود دارد. اما یکی از کسانی که به طور منسجم و مداوم در تلاش برای بیان افکار فمینیستی در آثار هنری خود است «تهمینه میلانی»، کرگردان زن پس از انقلاب اسلامی است.

 

ادامه دارد...


 

/ 3 نظر / 23 بازدید
عظیمی

سلام دوست خوبم مطالبتون خوبه منتظر ادامه هستم موفق باشید

اكوآريز

سلام از مطالبتون بسيار لذت بردم ... خسته نباشيد [لبخند]